Chính phủ vừa ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ 15/12/2025.
Đáng chú ý, tại Nghị định 282 quy định chi tiết về vi phạm quy định về đăng ký và quản lý cư trú. Cụ thể, từ ngày 15/12/2025, người nào đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký, không cư trú theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 2 – 4 triệu đồng (Điều 10).
Cụ thể, phạt tiền từ 2-4 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
– Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung xác nhận thông tin về cư trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú;
– Mua, bán, thuê, cho thuê xác nhận thông tin về cư trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật;
– Mượn, cho mượn hoặc sử dụng xác nhận thông tin về cư trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật;
– Đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định của pháp luật;
– Cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác không thực hiện thông báo lưu trú 1-3 người lưu trú;
– Tổ chức, kích động, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, môi giới, cưỡng bức người khác vi phạm pháp luật về cư trú;
– Cầm cố, nhận cầm cố giấy tờ, tài liệu về cư trú;
– Hủy hoại giấy tờ, tài liệu về cư trú.
Đáng chú ý, tại Nghị định 282 quy định chi tiết về vi phạm quy định về đăng ký và quản lý cư trú. Cụ thể, từ ngày 15/12/2025, người nào đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 2 – 4 triệu đồng (Điều 10).
Cụ thể, phạt tiền từ 2-4 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
– Tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung xác nhận thông tin về cư trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú;
– Mua, bán, thuê, cho thuê xác nhận thông tin về cư trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật;
– Mượn, cho mượn hoặc sử dụng xác nhận thông tin về cư trú, giấy tờ khác liên quan đến cư trú để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật;
– Đã cư trú tại chỗ ở hợp pháp mới, đủ điều kiện đăng ký cư trú nhưng không làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định của pháp luật;
– Cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác không thực hiện thông báo lưu trú 1-3 người lưu trú;
– Tổ chức, kích động, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, môi giới, cưỡng bức người khác vi phạm pháp luật về cư trú;
– Cầm cố, nhận cầm cố giấy tờ, tài liệu về cư trú;
– Hủy hoại giấy tờ, tài liệu về cư trú.
Vi phạm một trong các hành vi sau đây thì bị phạt tiền từ 4-8 triệu đồng:
– Cho người khác đăng ký cư trú vào chỗ ở của mình để vụ lợi;
– Cơ sở kinh doanh lưu trú, nhà ở tập thể, cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, cơ sở lưu trú ở khu công nghiệp và các cơ sở khác không thực hiện thông báo lưu trú 4-8 người lưu trú;
– Cản trở công dân thực hiện quyền tự do cư trú;
– Cản trở, không chấp hành việc kiểm tra thường trú, kiểm tra tạm trú, kiểm tra lưu trú, kiểm tra tạm vắng, kiểm tra cư trú theo quy định của pháp luật.
Mức phạt này tăng gấp đôi so với quy định trước đây tại điểm d khoản 2 Điều 9 Nghị định 144/2021/NĐ-CP (người không thay đổi nơi đăng ký cư trú khi chuyển nhà chỉ bị phạt từ 1-2 triệu đồng).
Như vậy, theo quy định mới này, người đã chuyển đến chỗ ở hợp pháp như mua, thuê nhà… và đủ điều kiện nhưng không cập nhật nơi cư trú, làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú sẽ bị phạt. Mức phạt tiền từ 2 – 4 triệu đồng. Do đó, khi chuyển nơi ở mới, người dân nên làm thủ tục thay đổi nơi đăng ký cư trú theo quy định để tránh bị phạt.
Cũng liên quan đến thông tin cư trú, tại Nghị định 282 còn quy định mức xử phạt với hành vi làm giả thông tin về cư trú, sử dụng thông tin về cư trú giả trên ứng dụng định danh quốc gia; cung cấp thông tin, giấy tờ, tài liệu sai sự thật về cư trú để được đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú… sẽ bị phạt tiền từ 8-12 triệu đồng.
Quyền của công dân về cư trú
Điều 8 Luật Cư trú 2020 quy định công dân có những quyền nào về cư trú gồm:
– Lựa chọn, quyết định nơi cư trú của mình, đăng ký cư trú phù hợp với quy định của Luật Cư trú 2020 và quy định khác của pháp luật có liên quan.
– Được bảo đảm bí mật thông tin cá nhân, thông tin về hộ gia đình trong Cơ sở dữ liệu về cư trú, trừ trường hợp cung cấp theo quy định của pháp luật.
– Được khai thác thông tin về cư trú của mình trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; được cơ quan đăng ký cư trú trong cả nước không phụ thuộc vào nơi cư trú của mình xác nhận thông tin về cư trú khi có yêu cầu.
– Được cơ quan đăng ký cư trú cập nhật, điều chỉnh thông tin về cư trú của mình trong Cơ sở dữ liệu về cư trú khi có thay đổi hoặc khi có yêu cầu.
– Được cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến việc thực hiện quyền tự do cư trú của mình khi có yêu cầu.
– Được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện biện pháp bảo vệ quyền tự do cư trú.
– Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện đối với hành vi vi phạm pháp luật về cư trú theo quy định của pháp luật
Quy định mới về xử phạt khi không cập nhật nơi cư trú từ 15/12/2025 cho thấy Nhà nước đang siết chặt hơn việc quản lý dân cư, đồng thời nâng cao trách nhiệm của mỗi công dân. Vì vậy, khi chuyển nhà hoặc thay đổi nơi sinh sống, người dân cần kịp thời thực hiện thủ tục điều chỉnh thông tin cư trú để tránh bị xử phạt và đảm bảo các quyền lợi liên quan.
Nếu bạn còn băn khoăn về thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú, điều chỉnh thông tin cư trú hoặc các vấn đề pháp lý khác, Công ty Luật Phú Thanh sẵn sàng hỗ trợ nhanh chóng – chính xác – đúng quy định.
Nguồn: Báo mới
