Mỗi dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu đổi tiền mới, tiền lẻ để “lì xì” lại tăng cao. Không ít người sẵn sàng chi thêm phí để đổi được những tờ tiền mới, đẹp với mong muốn mang lại may mắn đầu năm. Tuy nhiên, ít ai biết rằng việc đổi tiền mới trái quy định có thể bị xử phạt rất nặng, thậm chí lên đến hàng chục triệu đồng.
Vậy đổi tiền mới để lì xì có bị cấm không? Trường hợp nào bị xử phạt? Bài viết dưới đây công ty Luật Phú Thanh sẽ giúp bạn hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan để tránh vi phạm trong dịp Tết.
Đổi tiền mới để “lì xì” trong dịp Tết có thể bị phạt đến hàng chục triệu đồng
Theo khoản 5 Điều 30 Nghị định số 88/2019/NĐ-CP quy định về mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về quản lý tiền tệ và kho quỹ như sau:
– Phạt tiền từ 20 – 40 triệu đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
- Thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật
- Không bảo quản tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá trong thời gian nghỉ buổi trưa
- Sử dụng và bảo quản chìa khóa cửa kho tiền, gian kho, két sắt, chìa khóa thùng đựng tiền trên xe chuyên dùng không theo quy định của pháp luật…
Bên cạnh đó, theo điểm b khoản 3 Điều 3 Nghị định số 88/2019/NĐ-CP quy định:
– Mức phạt tiền quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân; mức phạt tiền đối với tổ chức có cùng một hành vi vi phạm hành chính bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân
Như vậy, khi thực hiện đổi tiền với mục đích hưởng lợi thông qua việc thu phần trăm phí đối với số tiền cần đổi thì có thể được xem là hành vi “Thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật” và có thể bị xử phạt với mức phạt từ 20 – 40 triệu đồng đối với cá nhân và là từ 40 – 80 triệu đồng đối với tổ chức.
Tuy nhiên, các trường hợp đổi tiền điển hình như đổi tiền lì xì, hiện tại pháp luật không có quy định cấm nếu được thực hiện đổi ngang giá, trao đổi với nhau.
Lưu ý: Những quy định về xử phạt việc đổi tiền ngày tết tại Nghị định số 88/2019/NĐ-CP không áp dụng với người dân mà áp dụng với ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài… cụ thể gồm:
– Tổ chức tín dụng; chi nhánh, phòng giao dịch, văn phòng đại diện, đơn vị sự nghiệp ở trong nước của tổ chức tín dụng;
– Doanh nghiệp; đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp (chi nhánh, văn phòng đại diện)…
Tuy nhiên, Nghị định số 88/2019/NĐ-CP sẽ hết hiệu lực từ 09/02/2026 và Nghị định này sẽ được thay thế bởi Nghị định 340/2025/NĐ-CP.
Theo điểm b khoản 2 Điều 36 Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định về mức phạt vi phạm đối với hành vi vi phạm quy định về quản lý tiền tệ và kho quỹ, cung ứng dịch vụ ngân quỹ từ 09/02/2026 như sau:
Phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hành vi:
– Thực hiện quy trình thu, chi, giao nhận tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá không đúng quy định của pháp luật
Như vậy, theo quy định mới, từ ngày 09/02/2026, hành vi đổi tiền không đúng quy định sẽ bị xử phạt theo mức phạt từ 5 – 10 triệu đồng.
Khi nào được đổi tiền tại ngân hàng?
Theo khoản 1 Điều 6 Thông tư số 25/2013/TT-NHNN quy định về đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông như sau:
– Đối với tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông quy định tại Khoản 1 và Khoản 3 Điều 4 Thông tư này, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước, đơn vị thu đổi có trách nhiệm thực hiện việc thu, đổi ngay cho khách hàng có nhu cầu, không hạn chế số lượng, không yêu cầu thủ tục giấy tờ.
Ngoài ra theo Điều 12, Điều 13 Thông tư số 25/2013/TT-NHNN quy định:
– Ngân hàng Nhà nước chi nhánh, Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước
- Thực hiện thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho các tổ chức, cá nhân.
- Niêm yết công khai mẫu tiêu biểu và quy định thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông của Ngân hàng Nhà nước tại nơi giao dịch.
- Ngân hàng Nhà nước chi nhánh hướng dẫn, kiểm tra việc thu, đổi, tuyển chọn tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước trên địa bàn.
– Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước
- Tuyển chọn, phân loại tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông.
- Thực hiện thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho các tổ chức, cá nhân.
- Niêm yết công khai mẫu tiêu biểu và quy định thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông của Ngân hàng Nhà nước tại nơi giao dịch.
Như vậy, chỉ có Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng,… mới được phép thực hiện hoạt động thu đổi tiền và chỉ thu đổi đối với tiền không đủ điều kiện lưu thông.
Kết luận
Đổi tiền mới để lì xì không đúng quy định pháp luật không chỉ tiềm ẩn rủi ro bị xử phạt mà còn góp phần làm rối loạn hoạt động quản lý tiền tệ của Nhà nước. Mức phạt đối với hành vi đổi tiền trái phép có thể lên đến hàng chục triệu đồng, gây thiệt hại không nhỏ cho người vi phạm.
Do đó, người dân nên thận trọng khi đổi tiền mới dịp Tết, chỉ thực hiện tại các tổ chức được phép và tuân thủ đúng quy định pháp luật. Việc lì xì đầu năm mang ý nghĩa tinh thần là chính, vì vậy không nên vì hình thức mà vi phạm pháp luật, tránh những rủi ro không đáng có.
