Sa thải là hình thức kỷ luật lao động nghiêm khắc nhất mà người sử dụng lao động có thể áp dụng đối với người lao động khi có hành vi vi phạm nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc sa thải phải được thực hiện đúng căn cứ và đúng trình tự theo quy định của pháp luật lao động. Vậy năm 2026 người lao động bị sa thải trong những trường hợp nào? Hãy cùng tìm hiểu cùng Luật Phú Thanh;
Theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, người lao động có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật sa thải trong 04 trường hợp sau đây.
04 trường hợp người lao động bị sa thải năm 2026 là gì? Tổng hợp 04 trường hợp sa thải người lao động năm 2026?
Căn cứ theo Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 thì 04 trường hợp người lao động bị sa thải năm 2026, chi tiết như sau:
| STT | Trường hợp bị sa thải | Căn cứ pháp lý |
| 1 | Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc | khoản 1 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 |
| 2 | Người lao động có hành vi tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động; | khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 |
| 3 | Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương hoặc cách chức mà tái phạm trong thời gian chưa xóa kỷ luật. Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 126 Bộ luật Lao động 2019; | khoản 3 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 |
| 4 | Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong thời hạn 30 ngày hoặc 20 ngày cộng dồn trong thời hạn 365 ngày tính từ ngày đầu tiên tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng.
Lưu ý: Trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm thiên tai, hỏa hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động. |
khoản 4 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019 |
04 trường hợp người lao động bị sa thải năm 2026 là gì? Tổng hợp 04 trường hợp sa thải người lao động năm 2026? (Hình từ internet)
Người sử dụng lao động không được sa thải người lao động vì lý do nào?
Căn cứ theo khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019 thì có nêu rõ:
Bảo vệ thai sản
…
3. Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi;
trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động hoặc bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật.
…
Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên thì người sử dụng lao động không được sa thải người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi,
Trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động hoặc bị cơ quan chuyên môn về đăng ký kinh doanh thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra thông báo không có người đại diện theo pháp luật, người được ủy quyền thực hiện quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật.
Quyền và nghĩa vụ của người lao động hiện nay được quy định như thế nào?
Căn cứ theo Điều 5 Bộ luật Lao động 2019 thì có quy định về Quyền và nghĩa vụ của người lao động hiện nay như sau:
(1) Người lao động có các quyền sau đây:
– Làm việc; tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề, nâng cao trình độ nghề nghiệp; không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, quấy rối tình dục tại nơi làm việc;
– Hưởng lương phù hợp với trình độ, kỹ năng nghề trên cơ sở thỏa thuận với người sử dụng lao động; được bảo hộ lao động, làm việc trong điều kiện bảo đảm về an toàn, vệ sinh lao động; nghỉ theo chế độ, nghỉ hằng năm có hưởng lương và được hưởng phúc lợi tập thể;
– Thành lập, gia nhập, hoạt động trong tổ chức đại diện người lao động, tổ chức nghề nghiệp và tổ chức khác theo quy định của pháp luật; yêu cầu và tham gia đối thoại, thực hiện quy chế dân chủ, thương lượng tập thể với người sử dụng lao động và được tham vấn tại nơi làm việc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của mình; tham gia quản lý theo nội quy của người sử dụng lao động;
– Từ chối làm việc nếu có nguy cơ rõ ràng đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe trong quá trình thực hiện công việc;
– Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
– Đình công;
– Các quyền khác theo quy định của pháp luật.
(2) Người lao động có các nghĩa vụ sau đây:
– Thực hiện hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và thỏa thuận hợp pháp khác;
– Chấp hành kỷ luật lao động, nội quy lao động; tuân theo sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động;
– Thực hiện quy định của pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động.
Kết luận
Có thể thấy, theo quy định của pháp luật lao động hiện hành, người lao động chỉ bị sa thải trong một số trường hợp nhất định khi có hành vi vi phạm nghiêm trọng. Việc nắm rõ 04 trường hợp sa thải người lao động năm 2026 sẽ giúp cả người lao động và người sử dụng lao động hiểu đúng quy định, từ đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quan hệ lao động.
