Thủ tục chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân là quá trình pháp lý nhằm hủy bỏ hoặc thay đổi hiệu lực của thỏa thuận về chế độ tài sản mà vợ chồng đã ký kết trong thời kỳ hôn nhân. Việc chấm dứt thỏa thuận này phải tuân thủ quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, được lập thành văn bản và công chứng theo quy định. Bài viết dưới đây, Luật Phú Thanh sẽ phân tích chi tiết các bước, điều kiện và hồ sơ cần thiết để thực hiện thủ tục này.
Có được thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân?
Vợ chồng được quyền thỏa thuận về tài sản trong thời kỳ hôn nhân, bao gồm việc chia một phần hoặc toàn bộ tài sản chung theo quy định tại Điều 38 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Thỏa thuận này phải được lập thành văn bản và được công chứng theo yêu cầu của các bên hoặc theo quy định pháp luật. Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do hai bên tạo ra, thu nhập hợp pháp trong thời kỳ hôn nhân và tài sản được thừa kế hoặc tặng cho chung.
Có được chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân?
Trường hợp việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân được thực hiện theo bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án thì thỏa thuận chấm dứt hiệu lực ciệc chia tài sản chung phải được Tòa án công nhận.
Thủ tục chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân được quy định tại khoản 2 Điều 38 và Điều 41 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Theo đó, sau khi vợ chồng đã thỏa thuận chia tài sản chung, họ có quyền thỏa thuận chấm dứt hiệu lực của việc chia tài sản chung đó. Thỏa thuận này phải được lập thành văn bản và có công chứng theo yêu cầu hoặc quy định pháp luật.
Việc chấm dứt thỏa thuận tài sản không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ về tài sản đã phát sinh trước thời điểm chấm dứt, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Nếu thỏa thuận trước đó được thực hiện theo bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án thì việc chấm dứt phải được Tòa án công nhận.
Quy trình thực hiện thủ tục chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân
Thỏa thuận chấm dứt hiệu lực thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân sẽ được công chứng theo yêu cầu của các bên hoặc theo quy định pháp luật (theo Điều 41 Luật Hôn nhân và Gia đình). Quy trình cơ bản để thực hiện thủ tục chấm dứt thỏa thuận tài sản và công chứng thỏa thuận này theo quy định tại Điều 40, Điều 41 Luật Công chứng 2014 (Luật Công chứng 2024 có hiệu lực ngày 01/7/2025 sắp tới có quy định tương tự) như sau:
Bước 1: Hai bên cùng thỏa thuận chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân.
Bước 2: Yêu cầu công chứng văn bản chấm dứt thỏa thuận tài sản tại tổ chức hành nghề công chứng.
Hồ sơ yêu cầu công chứng bao gồm:
- Văn bản thỏa thuận chấm dứt hiệu lực thỏa thuận tài sản đã ký kết giữa vợ chồng.
- Thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn
- Giấy tờ tùy thân của vợ và chồng (CMND/CCCD/Hộ chiếu).
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản (nếu có).
- Phiếu yêu cầu công chứng văn bản chấm dứt thỏa thuận tài sản.
Ngoài ra, các bên có thể không nhất thiết phải soạn thảo sẵn văn bản thỏa thuận chấm dứt hiệu lực thỏa thuận tài sản mà có thể đề nghị công chứng viên soạn thảo văn bản này dựa trên những nội dung mà hai bên đã thỏa thuận.
Bước 3: Công chứng viên kiểm tra hồ sơ và thực hiện các nghiệp vụ công chứng.
Bước 4: Công chứng viên công chứng văn bản chấm dứt thỏa thuận tài sản, lưu hồ sơ và bàn giao bản chính cho các bên.
Hậu quả pháp lý khi chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân
Kể từ ngày thỏa thuận chấm dứt hiệu lực có hiệu lực pháp lý:
- Việc xác định tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng được thực hiện theo quy định tại Điều 33 và Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
- Phần tài sản mà vợ hoặc chồng đã được chia theo thỏa thuận trước đó vẫn thuộc sở hữu riêng của người đó, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
- Quyền và nghĩa vụ về tài sản phát sinh trước thời điểm chấm dứt vẫn có hiệu lực, trừ khi các bên thỏa thuận khác.
- Nếu thỏa thuận trước đó được thực hiện theo bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án thì việc chấm dứt phải được Tòa án công nhận để có hiệu lực pháp lý.
Kết luận
Việc chấm dứt thỏa thuận tài sản trong thời kỳ hôn nhân là một thủ tục pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ tài sản của vợ chồng cũng như quyền lợi của người thứ ba có liên quan. Do đó, các bên cần thực hiện đúng điều kiện, hình thức và trình tự theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình, đồng thời bảo đảm việc chấm dứt không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản.
Trong thực tế, mỗi trường hợp đều có những đặc thù riêng, đặc biệt khi liên quan đến bất động sản, nghĩa vụ tài chính hoặc tranh chấp phát sinh. Để hạn chế rủi ro pháp lý và bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp, vợ chồng nên chủ động tham vấn luật sư trước khi thực hiện thủ tục.
Công ty Luật Phú Thanh sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ khách hàng trong toàn bộ quá trình chấm dứt thỏa thuận tài sản, từ rà soát hồ sơ, soạn thảo văn bản đến đại diện làm việc với cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm an toàn pháp lý và sự minh bạch cho mọi giao dịch.
